چرا تجربه می‌تواند قضاوت ما را نابود کند؟ (اثر اینشتلونگ)

همه می ­دانیم اولین ایده ­ای که در رابطه با چرایی رخ دادن قضیه ­ای به ذهن می­ رسد، ممکن است درست نباشد.

احتمالا بازهم همه­­ ی ما این تجربه­ ی مشترک را داریم که در مواجهه با یک خواسته­ ی طراحی یا مشکل بوجود آمده یا … اگر تجربه­ ی قبلی داشته باشیم یا حتی اگر خیلی سطحی به آن فکر کرده باشیم، اینها باعث می­ شوند که پیدا کردن راه­ حل یا ایده ­ای بهتر، دشوار شود.

به این وضعیت، اثر اینشتلونگ (Einstellung effect) گفته می ­شود که از دهه­ ی 1940 میلادی معرفی شده است و شاید بتوان آن را در یک جمله بصورت زیر بیان کرد:

مغز ما برای راه­ حل­های آشنا ارجحیت قائل است تا گزینه های نا­آشنا.

واژه­ ی آلمانی اینشتلونگ به معنی “کارگذاری” است. اساسا می­توان اینشتلونگ را مانند “کارگذاری مانع” تصور کرد، زیرا در ابتدا مغزمان به همین شکل به مسئله نگاه می ­کند.

به قول مارک تواین: “باید مراقب باشیم که از یک تجربه، تنها خردی که در آن است را استخراج کنیم و در همان جا متوقف شویم.”